Að því þau skynja, að þau eru á lífi og ekki ein.  Að vera eitt, þýddi fyrir kornabarn fyrir ca. 150-200þúsund árum (homo sapiens ), að vera yfirgefið og í algjörri lífshættu. Aðskilnaðargrátur tryggði ungabarninu náveru móður sinnar - eina staðinn, sem þýddi "sjéns til að lifa af ". Það eru ekki meira en ca. 10 þúsund ár liðin frá því, að við byrjuðum að búa á föstum stöðum og ekki meira en ca. 1000 ár, frá því, að barnavagninn kom til sögunnar.  Nokkur eðlisviðbrögð ( t.d. Palmar-reflex, Moro-reflex )  og líkamlegir eiginleikar ungabarna ( t.d. iljarnar snúa á  móti hvor annari, fótleggur bogin að innanverðu) benda til þess, að þeim sé ætlað að vera borin um.  Nú eru börnin okkar víst ekki lengur í lífshættu þegar þau liggja ein í vöggunni sinni, en, enn líður langflestum nýfæddum börnum best í fangi eða á bringu foreldrana sinna.  Mjög stór hluti steinaldarbarna lifir enn í ungabörnum okkar í dag með öllum sínum kröfum og eiginleikum sem tryggðu okkar afkomu í þúsundir ára saman.  

 

. Að bera ungabörn í poka/sjali er svo miklu miklu meira en tvær lausar hendur eða tískubylgja. Þetta er ævaforn hefð, hluti af lífi okkar og var lengst af meira að segja lífsnauðsynlegt. Ungabarn sem var skilið eftir eitt, var dauðans matur. Hættan á að vera étið af rándýrum eða numið á brott af ránfuglum var gífurleg. Ungabörn okkar mannanna eru sérstaklega varnarlaus, sér í lagi fyrstu mánuði ævinnar og það ,,vita" þau. Ákveðin viðbrögð og eðlisávísun nýbura benda sterklega til þess að það sé þeim lífsnauðsynlegt að vera í mikilli nálægð við foreldri eða aðra eftirlitsmanneskju.

Mikilvægt merki ma. til þess að halda móðurinni nálægri, er gráturinn. Tilefnislaus grátur myndi kosta ungabarn afar mikla orku, sem er því mikilvæg til að vaxa og dafna, auk þess sem gráturinn laðar að óvini úr náttúrunni. Þessvegna er það mjög ólíklegt útfrá þróunarlíffræðilegu sjónarhorni, að nýburar gráti að tilefnislausu. Ofannefndan grát köllum við aðskilnaðargrát.
Auk þess gefur nýburinn frá sér mörg undirliggjandi merki, ÁÐUR en hann byrjar að gráta. Slíkum merkjum er eingöngu hægt að taka mark á þegar samskipti milli nýburans og forsjáraðilans eru virk, sem aftur er einungis mögulegt með mikilli nálægð. Það er staðreynd að þegar nýburi er svangur, lætur hann vita með ákveðnu látbragði í um það bil hálfa klukkustund, ÁÐUR en hann byrjar að gráta.

Í einni tilraun var skipt um bleyju á grátandi börnum, einn hópur fékk þurra bleyju á meðan annar fékk gömlu blautu bleyjuna aftur á. Ekki var marktækur munur á hegðun hópanna og má því gera ráð fyrir því að líkamleg nánd sé börnunum mun mikilvægari en þurr bleyja.
Til eru fleiri, margar hverjar mjög ómannúðlegar, rannsóknir sem sýna að líkamleg nánd er nýburum jafn mikilvæg til lífs og næring.
 
Í bók eftir H. Renz-Polster er minnst á að börn í Afríku eru um það bil einum mánuði á undan börnunum okkar í líkamsþroska. Hvort munurinn liggi í því að ungabörnin þar liggja ekki í vöggum, barnavögnum eða ömmustólum og horfa upp í loftið, skal látið ósagt. Það er hins vegar staðreynd að í flestum þróunarlöndum eyða ungabörn fyrsta mánuðunum nánast undantekningarlaust þétt upp við líkama mæðra, feðra, amma, afa, frænkna eða jafnvel systkina sinna. Auk þess gráta þau mjög sjaldan. Oftar en ekki heyrir maður frá ferðafólki, sem ferðast hefur til þessara landa, að það hafi nánast aldrei heyrt í grátandi barni. Þó veit maður að einnig í þessum löndum eru ungabörn órólegri á kvöldin, en í öllum menningarheimum má finna svokallaðan gráttind sem kemur fram þegar börn eru á milli 4ra og 6 vikna gömul.  Tíðni grátsins er nokkuð áþekk og í vestrænum heimi, með mismunandi einkenni eftir menningu, en lengd grátsins er greinilega mun styttri í þeim menningarheimum sem tíðkast að veita börnum mikla líkamlega nánd og þar sem þau eru borin um í sjölum/pokum.

Líkamleg nánd styrkir verulega geðtengsl. Barn sem hefur átt góð geðtengsl, er sjálfsmeðvitaðra og sjálfsöruggara síðar meir og mun veita börnum sínum þessa sömu kærleiksríku upplifun og líkamlegu nálægð.
 
 Sem dæmi um nokkur líkamleg einkenni má nefna: Mjaðmaliðir nýbura vísa lítið eitt fram á við, iljarnar vísa inná við, sköflungsbeinin eru íhvolf, bakið (hryggjarsúlan) er bogið í einskonar kryppu og ekki til þess fallið að liggja flatt á hörðu undirlagi. Þá má nefna gripviðbragðið og Moro-viðbragðið (ósjálfráð hreyfing nýburans til að bregðast við breyttri stöðu, eins konar jafnvægisskyn, þar sem hann baðar út höndum eins og hann sé við það að detta).
Að börn séu borin þannig að þau snúi fram, er algeng sjón, en áðurnefnd likamleg einkenni nýburans mæla sterklega gegn því. Í slíkri stöðu er barninu einnig ómögulegt að snúa sér undan, til að gera hlé á öllu áreitinu. Einnig hlýtur sú staðreynd að ungabarn hefur fleiri fitufrumur á bakinu en á maganum, að merkja að náttúran hafi ætlað því að hjúfra sig upp að berandanum, í stað þess að vísa frá honum. Framvísandi barnaburður er auk þess afar óþægilegur fyrir þann sem ber, þar sem að þyngdarpunkturinn er það langt í burtu að berandinn þarf að jafna hann út með líkama sínum. Því fylgir oftar en ekki bakverkur eða aðrir hvimleiðir kvillar.
Bakverkur er einnig algengasta ástæða þess að foreldrar bera börnin sín EKKI í burðarsjali/poka. Það borgar sig alltaf að fara vel yfir bindingarnar (herða vel, til þess að hafa þyngdarpunktinn eins nálægt og hægt er) og stundum hjálpar einnig að binda töluvært hærra uppi. Ef  illa gengur að binda að framan, getur verið betra að bera á bakinu. Á flestum þeim menningarsvæðum þar sem barnaburður tíðkast, eru börn borin á bakinu eða á mjöðminni. Að bera barn framan á sér þekkist svo til bara hér hjá okkur. Stundum getur verið nauðsynlegt að reyna aðra gerð af burðarhjálp, eða að leita sér hjálpar hjá vinum eða barnaburðarráðgjafa.

Svona gæti ég haldið endalaust áfram að telja upp kosti þess að bera nýbura í sjali/poka og raunar er það efni í heila bók út af fyrir sig. Ég held að það sé óhætt að segja, að þegar kemur að börnunum okkar snýst þetta um vel varðveitt leyndarmál, þrátt fyrir að hafa gleymst eilítið í tíð barnavagna og annarra hjálpartækja. Stóran hluta steinaldarungbarnanna, með sínar ævafornu eðlishvatir, má finna í öllum ungbörnum enn þann dag í dag. Þó svo að þau eigi ekki á hættu að vera ógnað af  sverðtígrum, er barnaburður í burðarsjali eða annars konar barnaburður undursamleg upplifun í hversdagsleikanum, alveg frá fyrsta degi og er ekki síður hjálp fyrir foreldranna að geta haft hendurnar frjálsar og verið á sama tíma handviss um þetta geri ungabarninu þeirra virkilega gott.
 
Í dag er ég sjálf orðin barnaburðarráðgjafi og mig langar til að miðla öðrum af minni reynslu. Mig langar til að hjálpa foreldrum að finna burðarhjálp sem hentar þeim og barninu þeirra. Hjálpa þeim að komast upp á lag með að nota burðarhjálpina, sýna þeim og leyfa þeim að prófa mismunandi möguleika burðarins og síðast en ekki síst, að opna augu foreldra fyrir barnaburði og vekja til lífsins þessa löngu gleymdu hefð.

PS. Möguleikar burðarins eru óteljandi og margir hverjir kosta fúlgur fjár. Stundum getur vel bundið bómullarlak verið betri kostur en illa áfest burðarhjálp. Einnig má finna fullt af sniðum og saumaleiðbeiningum á internetinu, kíkið einfaldlega og finnið eitthvað við ykkar hæfi!

Góða skemmtun   

Vetratími og barnaburður